Uitreiking Geert Groote prijs 2014

Wij mogen vandaag een loflied aanheffen op Rudolf van Dijk, de winnaar van de Geert GrootePrijs 2014, die hem informeel reeds in kleine kring is overhandigd. Wij zitten hier om de nagalm van dat eerbetoon te ervaren. Al zien we hem niet zelf vandaag, we weten zeker dat zijn geest bij ons is.

Eigenlijk is lofverheffing niets voor een echte Devoot, als ik het goed begrepen heb. EeDevoot wordt immers naar beneden getrokken, naar de aardse werkelijkheid, waar d grote waarheid van het Evangelie in kleine porties wordt uitgedeeld aan mensen, die bij alle uitdelingen in de wereld gepasseerd worden. Een Devoot loopt met het hoofd gebogen naar die aarde en gaat niet met een stok vol feestelijke en geestelijke ballonnen door de straten.

We verheffen vandaag Rudolfs lof en prijzen hem vanwege zijn werk, zijn rijke bijdragen aan de ontvouwing van het geestelijk erfgoed van de Devotie. Die werken van Rudolf onderkennen we als het ware als dactyloscopische verkenningen van de aanrakingen van de Geest, die de Devoten dreef.

Mijn uitgangspunt ligt vanmiddag in een psalm, namelijk de 22e, waar die merkwaardige uitdrukking gebezigd wordt dat God troont op de lofzangen van Israël. Om alle misverstanden te voorkomen: we denken er niet aan Rudolf van Dijk al tronend boven onze lofzangen te verheffen. We lenen van de psalm slechts een ogenblik voor het beeld: je kunt God dus kennelijk net zo hoog zingen als je wilt. Zoals je een bal omhoog stuwt op een fontein en door de verhoging van de stootkracht beneden, steeds hoger kunt doen stijgen. ‘God is verheven boven alle dingen, Hij is zo hoog als wij hem zingen’. Ik geef het toe, een voor meerdere uitleggingen vatbare verdichting. Je kunt deze regels ook ontnuchterend uitleggen, door te zeggen dat God logischerwijze dan naar beneden valt, als wij ophouden met zingen, maar dat is niet een gedachte uit de Moderne Devotie, maar uit de Moderne Theologie van het Protestantisme uit de 19e en 20e eeuw. Gelukkig is het evangelie zo (onlogisch) mild, dat we hem het hoogst zingen, wanneer wij op het laagste niveau zijn lof zichtbaar maken onder de mensen. We mogen Rudolf dus wel verheffen, maar niet hoger dan hij verdragen kan en wij kunnen bedenken. Hij is dus gelukkig niet boven alle lof verheven, anders zouden we hem kwijt zijn en dat is het laatste wat we willen. We verheffen hem op het schild van onze waardering, maar hij blijft in het zicht. Vele jaren geleden had ik een telefonische discussie met hem over de relatie tussen de Devotie en het gebruik van de streektaal in de verkondiging. Op dat moment waren we in Twente de uitgangspunten van een vertaling van de Bijbel in het Twents aan het formuleren. Wij hadden kennis genomen van de gedachten van de devoot Gerard Zerbolt van Zutphen hierover, die dat gebruik van de streektaal in de prediking aanmoedigde. Tegenwoordig zouden wij dat probleem onderbrengen in de bestudering van de ‘enculturatie’. In dat gesprek bleek ons, hoe streng hij kon zijn als het ging om de toe-eigening van de opvattingen van toen, in de veertiende en 15e eeuw, door moderne mensen van de 21e eeuw. Hij waarschuwde ons voor het al te snel overhevelen van de denkbeelden van de Devotie via een streektaal-vertaling van de bijbel naar de situatie van onze dagen.

In het eerste decennium van deze eeuw werd die discussie weer actueel, toen streektaalvertalers uit Münsterland, Groningen, Drente, Twente en Achterhoek besloten het oud-Saksische geschrift De Heliand (830) in hun streektaal over te zetten. Die klus is in 2012 afgerond. Ik zou nu ook nog graag met hem spreken over de acties van de Postmoderne Devoten, die vanuit Zwolle vanaf 2011 de Navolging gestalte proberen te geven in de concrete situaties van vandaag, in diaconaat en pastoraat. Een poging om het rijke gedachtengoed van de oude Devotie te toetsen op bruikbaarheid in een totaal andere wereld dan toen de Devotie leefde en werkte.

Is Rudolf van Dijk boven alle lof verheven? Hijzelf zou de eerste zijn om die gedachte verre van zich te werpen. Ook hij zelf is een ‘dactyloscopisch’ teken van de Geest, als ik het wat cryptisch zou mogen zeggen. Hij is een aanrakings-doorgever, om het zo maar eens uit te drukken.

De Moderne Devotie was, wat mij betreft, een wonderbaarlijk kostbare wijze van spreken van de Geest. Die term: ‘Bij wijze van spreken’ koester ik graag als leidraad voor de gehele theologie en voor de werking van het persoonlijk geloof. Mijn gelovige grootvader, ouderling in de kerk gedurende 40 jaren, gaf aan die woorden een bevrijdende betekenis.

Zeer orthodox als hij zei te zijn, ging hij toch vriendelijk in op onze vragen als kinderen over ongeloofwaardigheid in de bijbelse verhalen, zoals die over medische wonderen, lopen op water en opstanding. Steevast was zijn antwoord: kinderen, ‘dat is bij wijze van spreken’ en ‘dat is waar voor ons’. Niet ‘an sich’, maar ‘für mich’. Een bevindelijke waarheid, dus. Daar kan ik nog veel mee. Maar dat heeft wel consequenties.

Een van de belangrijkste voor mij als protestant is de vraag wat die wijze van spreken van toen nu inhoudt, hoe de waarheid nu klinkt en doorgegeven moet worden, hoe die lofzangen nu gezongen moeten worden om de Eeuwige toch nog een troon te geven.

Wij feliciteren Rudolf op afstand, maar heel dichtbij, onze prijswinnaar. Het komt hem toe en wij zijn er blij om dat we hem even omhoog mogen zingen vandaag. We laten even ballonnen op, maar we weten dat ze niet duurzaam zijn. Duurzaam is wat hij nagelaten heeft in zijn denk- en schijfwerk. Daarom draaien we de fontein vandaag even wat hoger.

Als stoffelijke blijk van waardering voor alles wat hij voor het levend houden van de ideeën van Geert Groote en de uitwerking daarvan heeft gedaan, mag ik deze medaillon aan hem uitreiken. Dat zal gebeuren aan zijn plaatsvervanger, de eerwaarde heer pater Jan Brouns, prior provinciaal der karmelieten. Deze zal de kop van Geert Groote, zoals ontworpen door Ela Venbroek, met liefde bij hem bezorgen.

Op de achterzijde ervan staat in een oude, bijna verouderde taal gegrafeerd:

PRO MAGNIS MERITIS GRATUITIS

IN SERVITIO DEI ET DEVOTIONIS MODERNAE

RODOLF(O) VAN DIJK DICATUM

In gewoon Nederlands, waarvan ik zoveel houd, vertaal ik het als:

Aan Rudolf van Dijk toegekend

voor zijn grote, belangeloze bijdragen in dienst van God

en de Moderne Devotie.

We wensen hem in deze moeilijke tijd wijsheid, liefde en standvastigheid toe en we prijzen hem ouderwets, handklappend en met een glimlach van verbondenheid.

Dr. Anne van der Meiden

Copyright©, Stichting Piet Tillema Fonds 2014Uitreiko

Contact

 

Secretariaat: 

Zuiderpad  31
8355 CC Giethoorn
Tel: 0521 36 24 52

Email: stuur een e-mail naar het secretariaat 

Rekeningnummer:
ING 09INGB0002445713  t.n.v. Stichting Thomas a Kempis, Zwolle

De Stichting Thomas a Kempis is in het bezit van een ANBI-verklaring.

citaat 4 tak

Moderne Devotie

is NEDERLANDS IMMATERIEEL  ERFGOED 

Nieuwe boeken  
 
oktober 2018
 
 
 
De laat-middeleeuwse Moderne Devotie (veertiende-vijftiende eeuw) staat equivalent aan vernieuwing van het geestelijk leven in de Lage Landen aan de vooravond van de Reformatie en aan de drie latere ontwikkelingen die daaruit zijn voortgekomen: het protestantisme, het humanisme en de zestiende-eeuwse binnenkerkelijke hervorming binnen de Rooms-Katholieke Kerk.
 
 
 
december 2018
 

Bij KokBoekencentrum is de Dialoog met novicen1 van Thomas Kempis uitgekomen, vertaald en ingeleid door Frank de Roo. Het is de eerste keer dat een Nederlandse vertaling van dit werk verschijnt.

 

Prof. dr. Frits van Oostrom en de  Moderne Devotie  

25 jaar jublileum St.Thak cor 003

Frits van Oostrum en Mariska  van Beusichem

foto Bert Pierik

Prof. dr. Frits van Oostrom pleit met betrekking tot de Moderne Devotie voor een tot de verbeelding sprekend onderzoeksproject, met Europese uitstraling. En nog meer is hij voor plaatsing van de Moderne Devotie op de  de lijst van Nederlands Immaterieel Erfgoed


Voor zijn lezing en zijn stevige conclusies (blz. 12)  Klik hier

(afbeelding Rana Berends)

 

 

Citaat van Thomas a Kempis:

Probeer geduldig andermans gebreken te verdragen; je bent zelf ook niet volmaakt, en anderen moeten met jouw tekortkomingen leven.

 

Thomas a Kempis video Windesheim Honours College

 https://youtu.be/PkVBGpM4c30

 

Navolging van Christus als luister boek:

https://librivox.org/de-navolging-van-christus-by-thomas-a-kempis/

 

 

Op de weg naar de eregalerij van het Rijksmuseum met o.a. de
Nachtwacht van Rembrandt, het Melkmeisje en Gezicht op Delft van
Vermeer, is een glas-in-loodraam waarop Thomas a Kempis is
afgebeeld. In het voorportaal van de eregalerij staat hij prominent
naast Plato in gebrandschilderd glas. Zijn boekje ‘De Imitatio’ houd hij
geopend in zijn rechterhand, met zijn linkerhand wijst hij naar boven.

 

 

 

Glossy 'THOMAS'

Thomas rood

Ter ere van het 25-jarig jubileum heeft de stichting een glossy uitgebracht, getiteld 'THOMAS'.

Verkrijgbaar in de boekhandel en bijv. bij BOL.COM.

Lees hier meer over Glossy THOMAS

Moderne Devotie, trefzekerheid ten opzichte van het gewone, juistheid in ons oordelen en correctheid in ons gedrag

(uit teksten van Emile Gemmeke, 0.Carm.)

RAPIARIUM

 

1994 Rapiarium nr 20 allerlaatste

Bijna 20 jaar oud, maar nog net zo actueel

als de 'Navolging'.

Zie rubriek Thomas >> Literatuur