Miniaturen en oude handschriften uit de IJsselstreek

zie blad  op internet 

https://issuu.com/weekbladdebrug/docs/wk.03-2017-zwijndrecht

In deze expositie, voor het museum de aftrap van het ‘Hanzejaar’, besteedt het museum aandacht aan vooral 15e eeuwse handschriften, die in de IJsselstreek zijn vervaardigd of die afkomstig zijn van kloosters in de Ijsselsteden.

De organisatie vertelt: "Als kind al leerden we dat de Gouden Eeuw een periode is in de Nederlandse geschiedenis die goeddeels samenvalt met de 17e eeuw waarin de Noordelijke Nederlanden een bloeiperiode door maakten. Het oostelijke kustgebied van de Zuiderzee en de IJsselstreek beleefden hun Gouden Eeuw al veel eerder, namelijk in de late 14e en de 15e eeuw. De steden in deze gebieden kenden toen een bloeiende handel en maakten een snelle groei door. Ook het religieuze leven - onder invloed van de Moderne Devotie - bloeide, hetgeen zich onder meer uitte in tal van kloosterstichtingen binnen en buiten de steden."

Het was ook de tijd van de Hanze, een samenwerkingsverband van handelaren en steden rond met name de Noord- en Oostzee, met als doel hun handel te beschermen en uit te breiden. Deze Duitse Hanze vormde zich in de 14e eeuw om van een koopliedenassociatie tot een stedenverbond, dat op het hoogtepunt ca. 200 steden telde, van Londen tot Novgorod, waaronder vele Oostnederlandse steden.

 

Hanzedagen

Sinds 1980 komen de vroegere Hanzesteden weer jaarlijks bijeen in één van de Hanzesteden om elkaar te ontmoeten en de steden te promoten. Dit jaar treedt Kampen als gastheer op met als thema ‘Water verbindt’. Het Stedelijk Museum Kampen speelt hier op in: het gehele jaar vinden er exposities plaats die een relatie hebben met de Hanze en/of met water.

Als eerste in de reeks besteedt het museum aandacht aan vooral 15e eeuwse handschriften, die in de IJsselstreek zijn vervaardigd of die afkomstig zijn van kloosters in de IJsselsteden.

Laat-middeleeuwse handschriften zijn met regelmaat opgesierd met kleurrijke miniaturen. Vaker nog tref je ingekleurde initialen (beginletters) aan en zijn pagina’s soms verlucht (versierd) met penwerk in de marges van de tekst. Uit onderzoek blijkt dat handschriften die in dezelfde plaats of streek zijn geschreven ook hetzelfde type randversiering hebben met dezelfde kenmerkende motieven en versieringen. Randversiering is dus een uitstekend hulpmiddel bij het lokaliseren en dateren van handschriften. Dit geldt ook voor de handschriften die zijn vervaardigd in de Ijsselstreek.

 

Gestileerdheid

Kenmerkend voor de decoratie in die handschriften is de grote mate van uniformiteit en gestileerdheid. De basisvorm bestaat hierbij uit een reeks onder elkaar liggende korte, naar buiten buigende lijnen, die op het punt waar ze aan de vorige lijn gehecht zijn, steeds versierd zijn met een rijtje pareltjes of varianten daarop. Als vulling van initialen zien we vaak blad- en bloemmotieven en soms maskerfiguren.

Een bijzondere groep van in de IJsselstreek vervaardigde handschriften zijn de zogenaamde Sarijs-handschriften. Handschriften waarin de spelling van St. Marijs foutief als Sarijs is overgeschreven; een vergissing die een eigen leven is gaan leiden. Volgens kenners zijn de boeken uit de Sarijs-stroming allemaal in Zwolle geproduceerd. Ze bevatten allen dezelfde foute spelling van St. Marijs en hebben een overeenkomstige decoratiestijl. Hét centrum waar een belangrijk deel van de Sarijs-handschriften is ontstaan, is het fraterhuis in de Praubstraat in Zwolle. Eén van de belangrijkste producten uit dit Fraterhuis is de zogenaamde Zwolse Bijbel, bestaande uit zes delen, tussen 1474-1476 in opdacht van het Utrechtse Mariakapittel afgeschreven door Jacobus van Enckhuyzen.

 

Kloosters

De handschriften uit de IJsselstreek zijn vooral vervaardigd in kloosters en fraterhuizen die behoorden tot de Broeders van het Gemene Leven. Grondlegger van die stroming was Geert Groote (Deventer 1340-1384). Zijn beweging, de Moderne Devotie, stond voor een vernieuwing van het christelijke gemeenschapsleven en mag zeker ook een religieus-culturele vernieuwingsbeweging worden genoemd.

Door de opkomst van de boekdrukkunst nam de productie van geschreven boeken in de 16e eeuw af. Maar in Oost-Nederland werden in de tweede helft van de 16e eeuw onder andere nog handschriften vervaardigd met juridische teksten. Enkelen daarvan werden versierd met penwerk en aquarel. Twee fraaie voorbeelden betreffen het dijkrecht van Mastenbroek.

Het oudst getoonde handschrift dateert uit de late 13e eeuw. Het is een zogenaamde Codex Justinianus, een boek waarin de regels van het Romeins Recht zijn opgetekend. Op een kleine maar fraaie miniatuur is te zien hoe keizer Justinianus de zogenaamde digesten (bloemlezingen uit de geschriften van Romeinse rechtsgeleerden) ter ordening aan professoren overhandigt. Het handschrift werd in 1664 door de toenmalige stadssecretaris Rutger van Breda aan de stad Kampen geschonken.

De expositie laat zien dat de Gouden Eeuw van de IJsselstreek ook op het terrein van handschriften met recht een gouden eeuw is geweest.

 

De expositie werd mogelijk door bruiklenen van: Athenaeumbibliotheek Deventer; Historisch Centrum Overijssel.

 

Copy van http://brugnieuws.nl/algemeen/miniaturen-en-oude-handschriften-uit-de-ijsselstreek

Contact

 

Secretariaat: 

Zuiderpad  31
8355 CC Giethoorn
Tel: 0521 36 24 52

Email: stuur een e-mail naar het secretariaat 

Rekeningnummer:
NL09INGB0002445713  t.n.v. Stichting Thomas a Kempis, Zwolle

De Stichting Thomas a Kempis is in het bezit van een ANBI-verklaring.

citaat 4 tak

Moderne Devotie

is NEDERLANDS IMMATERIEEL  ERFGOED 

Nieuwe boeken  
september 2019 
 

Meditaties bij de Navolging van Christus

aaa med

 
 
 
 
 
 
 
 
zie:

Nieuw boek van Jacques Koekkoek met moderne bewerking van:

Meditaties bij de Navolging van Christus

door Thomas a Kempis

met teksten uit zijn overige werk

zie:https://www.thomasakempiszwolle.nl/cms/index.php/over/literatuur/738-2019-sept-lieteratuur.html 

 

oktober 2018
 
 
 
De laat-middeleeuwse Moderne Devotie (veertiende-vijftiende eeuw) staat equivalent aan vernieuwing van het geestelijk leven in de Lage Landen aan de vooravond van de Reformatie en aan de drie latere ontwikkelingen die daaruit zijn voortgekomen: het protestantisme, het humanisme en de zestiende-eeuwse binnenkerkelijke hervorming binnen de Rooms-Katholieke Kerk.
 
 
 
december 2018
 

Bij KokBoekencentrum is de Dialoog met novicen1 van Thomas Kempis uitgekomen, vertaald en ingeleid door Frank de Roo. Het is de eerste keer dat een Nederlandse vertaling van dit werk verschijnt.

 

Prof. dr. Frits van Oostrom en de  Moderne Devotie  

25 jaar jublileum St.Thak cor 003

Frits van Oostrum en Mariska  van Beusichem

foto Bert Pierik

Prof. dr. Frits van Oostrom pleit met betrekking tot de Moderne Devotie voor een tot de verbeelding sprekend onderzoeksproject, met Europese uitstraling. En nog meer is hij voor plaatsing van de Moderne Devotie op de  de lijst van Nederlands Immaterieel Erfgoed


Voor zijn lezing en zijn stevige conclusies (blz. 12)  Klik hier

(afbeelding Rana Berends)

 

 

Citaat van Thomas a Kempis:

Probeer geduldig andermans gebreken te verdragen; je bent zelf ook niet volmaakt, en anderen moeten met jouw tekortkomingen leven.

 

Thomas a Kempis video Windesheim Honours College

 https://youtu.be/PkVBGpM4c30

 

Navolging van Christus als luister boek:

https://librivox.org/de-navolging-van-christus-by-thomas-a-kempis/

 

 

Op de weg naar de eregalerij van het Rijksmuseum met o.a. de
Nachtwacht van Rembrandt, het Melkmeisje en Gezicht op Delft van
Vermeer, is een glas-in-loodraam waarop Thomas a Kempis is
afgebeeld. In het voorportaal van de eregalerij staat hij prominent
naast Plato in gebrandschilderd glas. Zijn boekje ‘De Imitatio’ houd hij
geopend in zijn rechterhand, met zijn linkerhand wijst hij naar boven.

 

 

 

Glossy 'THOMAS'

Thomas rood

Ter ere van het 25-jarig jubileum heeft de stichting een glossy uitgebracht, getiteld 'THOMAS'.

Verkrijgbaar in de boekhandel en bijv. bij BOL.COM.

Lees hier meer over Glossy THOMAS

Moderne Devotie, trefzekerheid ten opzichte van het gewone, juistheid in ons oordelen en correctheid in ons gedrag

(uit teksten van Emile Gemmeke, 0.Carm.)

Kempen

In Kempen werd Thomas a Kempis geboren.

Kempen ligt in Duitsland net over de grens bij Venlo.

Een aantal organisaties houdt het gedachtegoed van Thomas daar levendig.

 

Thomas Verein

De Thomas Vereniging beoogt de spirituele wijsheid, die eeuwenlang werd gewaardeerd, als immaterieel erfgoed te bewaren. Ze willen mensen kennis laten maken met het werk en ook met het leven van Thomas a Kempis, omdat ze daarin heel heilzame dingen voor ons hele leven in herkennen.

Ze willen u uitnodigen en nieuwsgierig maken naar een mystieke spiritualiteit die niet alleen talloze mensen over de hele wereld eeuwenlang heeft gevormd, maar die zelfs vandaag nog steeds ons innerlijke en uiterlijke leven kan verdiepen en vervullen!

https://www.thomas-verein.de

 

Thomas Stiftung Kiefer

In haar testament van 15 oktober 1966, en naar de wens van haar overleden echtgenoot, heeft Christine Kiefer de  stichting opgericht, waarin delen van haar fortuin zouden moeten vloeien.

Het doel van de stichting:

Bouw en onderhoud van een herdenkingsplaats voor Thomas a Kempis in Kempen.

Bevordering van onderzoek naar het leven en werk van Thomas a Kempis en de verspreiding van zijn werk.

Implementatie en promotie van evenementen gerelateerd aan het levenswerk van Thomas a Kempis.

Steun voor het behoud van de traditionele jaarlijkse St. Maarten tocht door de schoolkinderen uit Kempen.

https://www.thomas-stiftung-kiefer.de

 

Thomas Archiv

Oprichting en doelstelling.

Het archief werd in 1987 opgericht door drie sponsors, de Propsteipfarre St. Mariae Geburt, de stad Kempen en de Thomas Foundation Heinrich en Christine Kiefer als een civielrechtelijke onderneming.

Sinds 1989 heeft het een plek op de begane grond van het Kramermuseum in Kempen (Kulturforum Franziskanerkloster).

Het ziet zichzelf als een documentatie- en onderzoekscentrum voor het leven, werk en invloed van de in Kempen geboren Thomas a Kempis (Thomas Hemerken von Kempen (1379/80 - 1471)), een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de moderne Devotie (Devotio Moderna).

Op het gebied van van service:

Het is een contactpunt over het leven en werk van Thomas a Kempis

Op het gebied van onderzoek:

Het tracht het onderzoek naar het leven en werk van Thomas von Kempen te bevorden.

Op het gebied van public relation:

Het presenteert haar verzameling werken in de vorm van tentoonstellingen en andere projecten.

https://www.thomas-archiv.de